TOPLUMSAL BİRLİĞİN İNŞASINDA ANAHTAR KAVRAM “KARDEŞLİK”: GAZALİ ÖRNEĞİ

Özet

İnsan hayatının her aşamasını kuşatmaidealindeki bir dini geleneğin, toplumsal barışın en önemli unsurlarından biriolan kardeşlik olgusu hakkında teorik ve pratik bir sistem kurması son derecetabiidir. Bu olgu hem İslam’ın temel kaynakları olan Kur’an ve hadisliteratüründe hem de daha sonradan tedvin edilen eserlerde ele alınan temelkonular arasında yer almaktadır. Bu noktada öne çıkan isimlerden birisi deGazâlî’dir. Bir sistem düşünürü olan Gazâlî, çeşitli eserlerinde ve özelliklebaşyapıtı olarak değerlendirilebilecek İhyâ’sında kardeşlik meselesini farklıyönleriyle ele almış ve ayrıntılı bir proje olarak ortaya koymuştur. Bumakalede bir taraftan onun söz konusu kavrama yüklediği anlam ve kardeşlerinbirbirlerine karşı sorumlulukları gibi temel meseleler ele alınırken diğertaraftan da onun projesinin gerçekleştirilebilir olup olmadığı meselesianalitik bir tarzda ele alınmıştır.