ZİYA GÖKALP’İN İÇTİMÂİ USÛL-İ FIKIH ÖNERİSİ VE İZMİRLİ İSMAİL HAKKI’NIN KARŞI ELEŞTİRİSİ

Özet

Gökalp ve İzmirli, son asırda yaşayan iki mühim aydınımızdır. Her ikisi de ilme ve Türk kültürünün gelişmesine büyük hizmetlerde bulunmuşlardır. Bununla birlikte her iki aydınımız, Türk-İslam ilim geleneğinin klasik yapısına da uygun bir şekilde, düşüncelerini açıkça ifade etmişler; görüşlerini ilmî tenkitlere açmışlardır. Ancak onların birbirlerinin görüşlerini tenkit etmeleri hakaret şeklinde değil, ilmî usuller ve saygı çerçevesinde gerçekleşmiştir. Gökalp, yaşadığı toplumda eskinin gözden geçirilerek yeni bir hayat tarzının benimsenmesini savunmuştur. O’nun düşünce dünyasında bu değişimin en önemli öğesini oluşturacak unsur ise hukuktu.